طراحی آدرسدهی شبکه پایه هر پروژه MikroTik است — از یک VLAN ساده تا شبکه چند شعبه با VLSM و مهاجرت تدریجی به IPv6. این راهنما مفاهیم را با ماشینحساب Subnet آبانت توضیح میدهد.
۱. IPv4 و CIDR
آدرس IPv4 چهار octet دارد؛ CIDR (مثل /24) تعداد bitهای network را مشخص میکند:
192.168.1.0/24→ 256 آدرس (254 usable)10.0.0.0/8→ 16 میلیون آدرس/30→ 4 آدرس — رایج برای PtP link بین روترها
۲. VLSM (Variable Length Subnet Mask)
با VLSM یک block بزرگ را به subnetهای کوچکتر با سایز متفاوت تقسیم میکنید — بدون هدر رفت IP.
مثال: 10.10.0.0/16 را تقسیم کنید:
10.10.1.0/24— VLAN اداری (254 host)10.10.2.0/24— VLAN مهمان10.10.255.0/30— لینک PtP HQ↔Branch10.10.255.4/30— لینک PtP HQ↔DC
۳. استفاده از ابزار Subnet آبانت
- تب IP Subnet / VLSM را باز کنید.
- آدرس شبکه و prefix را وارد کنید — network/broadcast/host range فوراً نمایش داده میشود.
- برای VLSM: block والد را بدهید و subnetهای فرزند را اضافه کنید.
- خروجی جدول آماده مستندسازی NOC است.
۴. IPv6 در کنار IPv4
IPv6 با 128-bit address فضای عملاً نامحدود دارد:
/64— یک subnet استاندارد (یک VLAN)/48— block سازمانی از ISP/127— لینک PtP (دو آدرس)- SLAAC و DHCPv6 برای host؛ routing با OSPFv3 یا static
ابزار آبانت IPv4 و IPv6 را در یک رابط پشتیبانی میکند — برای dual-stack planning.
۵. نکات MikroTik
- هر interface/router باید IP در subnet درست داشته باشد — gateway همان روتر upstream
- از overlap subnet جلوگیری کنید — routing loop یا blackhole
- برای VLAN: یک subnet per VLAN؛ inter-VLAN routing روی L3 switch یا روتر
/ip poolبرای DHCP باید داخل usable range باشد
۶. چکلیست طراحی
- تعداد host هر segment را تخمین بزنید
- Block private (10.0.0.0/8، 172.16.0.0/12، 192.168.0.0/16) انتخاب کنید
- PtP linkها را /30 یا /31 (RouterOS v7) در نظر بگیرید
- فضای رزرو برای رشد آینده بگذارید
- جدول VLSM را مستند کنید — ابزار آبانت export میدهد
جمعبندی
آدرسدهی درست = پایداری routing + DHCP بدون conflict + مهاجرت آسان به IPv6. قبل از deploy، subnetها را در ابزار محاسبه و تأیید کنید.